Technische feitjes: Over-of onderspanning

  • Technische feitjes: Over-of onderspanning

    Foutief laden of ontladen is een van de belangrijkste factoren die de levensduur van een accu flink kan verkorten. De voorbeelden daarvan zien we bij Intercel maar al te vaak. Wat is precies over- of onderspanning en belangrijker nog: hoe kunt u het voorkomen? Onze technisch expert Jacques legt uit: ''De levensduur van een accu is van veel verschillende factoren afhankelijk, waarbij de wijze waarop met de accu wordt omgesprongen de grootste rol speelt. Verkeerd gebruik van een accu is vaak onbewust en komt vaak doordat een verkeerde soort accu wordt ingezet of de accessoires niet deugen. Gelukkig kan schade door over- of onderspanning met het juiste advies en deugdelijke accessoires vrij eenvoudig worden voorkomen. Sommige accu’s kunnen zelfs zichzelf tegen een te diepe ontlading beschermen.

    Overspanning kan het gevolg zijn van een defect in de accu, maar is vaak ook het gevolg van een verkeerde (accu)lader of laadpatroon. De accu wordt daarbij verder geladen dan waar deze op ontworpen is. Je zou kunnen zeggen dat de accu wordt overbelast. In de meeste accu’s en laders zijn voldoende veiligheidsmechanismen ingebouwd om te voorkomen dat er zich door de overbelasting echt gevaarlijke situaties voor kunnen doen, maar permanente schade aan de accu kan daarmee vaak niet worden voorkomen. In het gunstigste geval treedt er capaciteitsverlies op, maar een volledig defecte accu is helaas geen uitzondering.

    Met onderspanning bedoelen we in deze context een diepontlading. Bij een diepontlading wordt een accu tot het uiterste leeggetrokken. De ene accu kan daar beter tegen dan de ander. Bij een té diepe ontlading heeft de gebruiker meer van de accu gevraagd dan waar deze op ontworpen is. Een accu die te diep ontladen is, kan meestal geheel worden afgeschreven. Deze zal niet meer herstellen en is dus voortaan niet meer in staat de benodigde stroom te leveren. Bij normaal gebruik zal een diepontlading niet zomaar voorkomen. Meestal levert de accu lang voordat deze te diep ontladen wordt al te weinig stroom om de aangesloten applicatie draaiende te houden en wordt deze daarom voordat diepontlading optreedt als vanzelf door de gebruiker aan een acculader gekoppeld.

    Overspanning van een accu wordt het beste voorkomen door gebruik van geschikte en passende accessoires. Aangezien het onjuist laden van een accu het vaakst de boosdoener is van overspanning, is het vooral van belang veel aandacht te besteden aan de juiste acculader. Daarbij is de ene lader de andere niet. Er bestaan veel verschillende acculaders die elk voor bepaalde accutypes en capaciteiten geschikt zijn. Om te bepalen welke acculader het meest geschikt is voor uw accu is het altijd raadzaam gedegen advies in te winnen van een specialist.

    Onderspanning van een accu zal, zoals eerder gesteld, bij normaal gebruik zelden voorkomen. Daarbij is het wel belangrijk om een AGM accu nooit in ontladen toestand weg te zetten. Accu’s kennen namelijk een zekere zelfontlading. Zelfs als een accu niet wordt gebruikt wordt, ontlaadt deze langzaam maar zeker uit zichzelf. Een accu die dus leeg wordt weggezet in plaats van meteen opgeladen wordt, zou in de loop der tijd uit zichzelf te diep ontladen kunnen raken en daarmee onherstelbare schade oplopen. Het is daarom altijd raadzaam om accu’s in geladen toestand op te slaan. Onderspanning kan tijdig voorkomen worden door bijvoorbeeld gebruik te maken van een accumonitor of accubewaker. Hiermee kan de toestand van een accu continu in de gaten worden gehouden en kan een waarschuwing afgeven wanneer de accu te diep ontladen dreigt te raken. De gebruiker kan dan bijtijds anticiperen door de accu aan de lader te leggen.

    Lithiumaccu’s weten zichzelf uitstekend te beschermen tegen over- of onderspanning. Deze hebben namelijk een ingebouwd Battery Management System (BMS) welke continu de status van de accu monitort. Als er over- of onderspanning dreigt schakelt de BMS de stroomafgifte of -opname automatisch uit. Op die manier wordt schade aan de accu voorkomen. De BMS moet daarmee als een allerlaatste redmiddel worden gezien die de accu kan beschermen tegen blijvende schade. Als de accu op een manier wordt gebruikt waarbij de BMS telkens in moet grijpen, is dat op den duur ook niet goed. Ook bij Lithiumaccu’s blijft het raadzaam om deze in geladen toestand te bewaren. Een BMS kan namelijk niet voorkomen dat de accu schade oploopt doordat deze door zelfontlading uiteindelijk te diep ontladen raakt.’’